১২৫ দিন বা তাতোধিক সময় মৃতদেহ কেনেকৈ সংৰক্ষণ কৰা হয় ?

ৱাহিদ আলী◆:

চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ দ্ৰুত প্ৰগতিৰ ফলত আজিৰ সময়ত মৃতদেহ সংৰক্ষণ কৰাটো কোনো অসম্ভৱ কাম নহয়। কোনো বিশেষ পৰিস্থিতিত বা প্ৰয়োজনত যদি মৃতদেহ দীৰ্ঘদিন ধৰি সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিবলগীয়া হয়, তেন্তে আধুনিক বিজ্ঞানত ‘এম্বামিং’ (Embalming) নামৰ এক বিশেষ পদ্ধতিৰ সহায় লোৱা হয়। শেহতীয়াকৈ এই পদ্ধতি পুনৰ চৰ্চালৈ আহিছে।এম্বামিং প্ৰক্ৰিয়া কেনেদৰে সম্পন্ন কৰা হয়? এম্বামিং হৈছে এক জটিল জৈৱ-ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়া। বিশেষজ্ঞসকলে জনোৱা মতে, ইয়াৰ প্ৰধান স্তৰসমূহ হ’ল: ৰক্ত নিষ্কাশন: প্ৰথমে মৃতদেহৰ পৰা সমস্ত ৰক্ত আৰু শৰীৰৰ অন্যান্য তৰল পদাৰ্থসমূহ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে বাহিৰ কৰি দিয়া হয়।ৰাসায়নিক প্ৰয়োগ: ধমনীসমূহৰ মাজেৰে ফৰ্মেলডিহাইড, গ্লিচাৰিন, এলক’হল আৰু অন্যান্য শক্তিশালী জীৱাণুনাশক ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ মিশ্ৰণ প্ৰৱেশ কৰোৱা হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াই শৰীৰৰ কলা আৰু পেশীৰ পচন প্ৰক্ৰিয়া অতি ধীৰ কৰি তোলে।কিদৰে ৰখা হয় সংৰক্ষিত? এম্বামিং কৰাৰ পাছতে মৃতদেহক সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিবলৈ কিছুমান বিশেষ সতৰ্কতা অৱলম্বন কৰা হয়: ১. বায়ুৰোধী পৰিৱেশ: মৃতদেহটোক বায়ুৰোধী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাত ৰখা হয় যাতে বাহ্যিক পৰিৱেশৰ প্ৰভাৱ নপৰে।২. তাপমাত্ৰা নিয়ন্ত্ৰণ: পচন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে স্তব্ধ কৰিবলৈ ০ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছৰ পৰা ২ ডিগ্ৰী চেলচিয়াছৰ ভিতৰত তাপমাত্ৰা বজাই ৰখা হয়। ইয়াৰ ফলত বেক্টেৰিয়াৰ প্ৰসাৰ ৰোধ হয়।৩. নিয়মীয়া পৰ্যবেক্ষণ: দীৰ্ঘম্যাদী সংৰক্ষণৰ বাবে মৃতদেহটো নিয়মিত পৰীক্ষা কৰা হয় আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি ত্বকৰ যতন লোৱা হয়।বিশ্বৰ ইতিহাসত এম্বামিংৰ সফল উদাহৰণ আধুনিক এম্বামিং পদ্ধতিৰ সক্ষমতা প্ৰমাণ কৰিবলৈ ইতিহাসৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন যথেষ্ট: ভ্লাদিমিৰ লেনিন: ১৯২৪ চনৰ পৰা আজিলৈকে ছোভিয়েট নেতাগৰাকীৰ মৃতদেহ প্ৰায় সুৰক্ষিত অৱস্থাত আছে। হো চি মিন: ভিয়েটনামৰ এই মহান নেতাগৰাকীৰ দেহও এই পদ্ধতিৰে সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।কিম ইল ছাং: উত্তৰ কোৰিয়াৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকীৰ মৃতদেহো আজিও সংৰক্ষিত অৱস্থাত ৰখা হৈছে।এই পদ্ধতিসমূহে প্ৰমাণ কৰে যে বিজ্ঞানৰ সঠিক প্ৰয়োগেৰে মৃতদেহক প্ৰয়োজন সাপেক্ষে সুদীৰ্ঘ কাললৈ সংৰক্ষিত কৰি ৰাখিব পাৰি।

Related Articles